دانشپذیر در کلاس مکالمه میگوید She go to work every day. همان لحظه جمله را اصلاح میکنید یا صبر میکنید تا حرفش تمام شود؟ پاسخ به هدف تمرین بستگی دارد. این راهنمای اصلاح خطا در کلاس زبان در رشت برای مدرسان انگلیسی بزرگسالان و داوطلبان دوره تربیت مدرس است. در ادامه هفت روش بازخورد را با مثال میبینید و یاد میگیرید برای هر موقعیت کدام روش را انتخاب کنید.
اصلاح خطا در کلاس زبان در رشت؛ چه زمانی بازخورد بدهیم؟
پیش از شروع فعالیت، از خودتان بپرسید که دانشپذیر قرار است ساختاری را درست به کار ببرد یا منظورش را روان بیان کند. در تمرین دقت (Accuracy)، خطاهای مرتبط با ساختار هدف را همان موقع بررسی کنید تا دانشپذیر بتواند شکل درست را دوباره تمرین کند. در تمرین روانی کلام (Fluency)، نمونههای پرتکرار را یادداشت کنید و بعد از پایان مکالمه به آنها بپردازید. اگر خطایی باعث شده مخاطب منظور گوینده را نفهمد، همان لحظه با یک سؤال کوتاه معنی را روشن کنید. راهنمای زمان بازخورد شورای فرهنگی بریتانیا این تصمیم را با مثالهای کلاسی توضیح میدهد.

بین لغزش و خطای تکرارشونده هم فرق بگذارید. اگر دانشپذیر قاعده را بلد است و با یک مکث خودش جمله را اصلاح میکند، احتمالاً با یک لغزش (Mistake) روبهرو هستید. اگر همان الگو تکرار میشود و دانشپذیر با سرنخ هم نمیتواند آن را اصلاح کند، آن ساختار را در یک تمرین کوتاه دوباره آموزش دهید. یک نمونه بهتنهایی برای تشخیص کافی نیست.
هفت روش اصلاح اشتباهات در کلاس انگلیسی
۱. اصلاح فوری (Immediate Correction)
در تمرین کنترلشده حال ساده، بعد از شنیدن جمله زیر شکل درست فعل را بگویید و از دانشپذیر بخواهید با یک فاعل دیگر جمله تازهای بسازد. اصلاح فوری در تمرین یک آوای مشخص نیز کاربرد دارد.
Student: She go to work every day.
Teacher: She goes to work every day.
۲. اصلاح با تأخیر (Delayed Correction)
در یک گفتوگوی دونفره درباره سفر، دو یا سه نمونه از خطاهای مهم را یادداشت کنید. بعد از پایان گفتوگو جملهها را بدون نام گوینده روی تخته بنویسید و از کلاس بخواهید شکل درست را پیدا کند. یکی از جملههای درست و طبیعی کلاس را هم مرور کنید تا دانشپذیران نمونهای برای استفاده دوباره داشته باشند.
۳. خوداصلاحی (Self-Correction)
با تکرار یک کلمه کلیدی، فرصت بازبینی جمله را به خود گوینده بدهید. چند ثانیه صبر کنید تا دانشپذیر فرصت فکر کردن داشته باشد. اگر از قبل ساختار را بلد باشد، همین اشاره ممکن است کافی باشد.
Student: I have seen him yesterday.
Teacher: Yesterday?
Student: Oh, I saw him yesterday.
۴. اصلاح توسط همکلاسیها (Peer Correction)
برای بازخورد همکلاسیها یک معیار روشن تعیین کنید؛ مثلاً در تمرین نوشتن، هر نفر بررسی کند که همکلاسیاش فعلهای یک روایت را در زمان گذشته آورده باشد. ابتدا نمونه بازخورد محترمانه را نشان دهید و در پایان خودتان درستی پیشنهادها را بررسی کنید.
۵. بازگویی شکل درست (Recasting)
شکل درست جمله را در ادامه طبیعی مکالمه بیاورید. ممکن است دانشپذیر متوجه تغییر نشود. اگر همان خطا تکرار شد، در پایان فعالیت توجه او را به بخش تغییرکرده جلب کنید.
Student: I am agree with you.
Teacher: You agree with me. What makes you say that?
۶. گرفتن پاسخ با سرنخ (Elicitation)
از دانشپذیر بخواهید جمله را از بخش مشخصی ادامه دهد. این روش یکی از راههای رسیدن به خوداصلاحی است و زمانی بهتر جواب میدهد که شکل درست برای او آشنا باشد.
Student: He don’t like coffee.
Teacher: He…?
Student: He doesn’t like coffee.
۷. بازخورد فرازبانی (Metalinguistic Feedback)
به قاعدهای اشاره کنید که لازم است بررسی شود. سرنخ را به زبان قابلفهم برای سطح کلاس بدهید؛ برای مثال در سطح مقدماتی سؤال What do we add to the verb here? در یک تمرین مشخص روی فعل حال ساده ممکن است از نام بردن اصطلاح دستوری روشنتر باشد.
Student: She go to school every day.
Teacher: Check the subject-verb agreement.
Student: She goes to school every day.

یک تمرین برای جلسه بعد کلاس
از دانشپذیران بخواهید دو دقیقه درباره عادتهای یکی از اعضای خانواده صحبت کنند. اگر هدف تمرین روانی کلام است، نمونههایی از کاربرد فعل سوم شخص را یادداشت کنید. بعد از پایان گفتوگو یک نمونه را روی تخته بنویسید، برای خوداصلاحی فرصت بدهید و در صورت نیاز شکل درست را نشان دهید. سپس موضوع را عوض کنید و بخواهید درباره عادتهای یک دوست حرف بزنند. در این تکرار بررسی کنید آیا ساختار در یک جمله تازه هم درست به کار میرود.
پرسشهای رایج مدرسان
آیا باید همه خطاها را اصلاح کنیم؟
خطاهای مربوط به هدف درس، خطاهایی که فهم پیام را دشوار میکنند و الگوهای پرتکرار را در اولویت بگذارید. اگر بیش از چند نکته دارید، بقیه را برای تمرینهای بعدی نگه دارید.
برای بازخورد نوشتاری چه روشی مناسب است؟
محل یک یا دو خطای آشنا را مشخص کنید و از دانشپذیر بخواهید متن را بازنویسی کند. شکل درست ساختارهای ناآشنا را با یک مثال کوتاه نشان دهید و در نسخه بعدی همان نکته را بررسی کنید.
تمرین بازخورد در دوره تربیت مدرس کادوس
اگر قصد تدریس زبان انگلیسی دارید، از راهنمای آشنایی با TTC شروع کنید و مسیر فشرده تربیت مدرس را هم ببینید. برای اطلاع از شرایط ورود و ثبتنام، صفحه دوره تربیت مدرس زبان انگلیسی در آموزشگاه کادوس را بررسی کنید.
برای مشاوره دوره در مؤسسه فنی و آموزشی کادوس، با شعبه مرکزی در خیابان لاکانی رشت به شماره ۰۱۳۹۱۰۰۲۳۴۳ تماس بگیرید یا به صفحه تماس با ما سر بزنید.
