صرف فعل عربی

یعنی ساختن ۱۴ صیغه فعل برای هر زمان: شش صیغه غایب (هو، هما، هم، هی، هما، هنّ)، شش صیغه مخاطب (أنتَ، أنتما، أنتم، أنتِ، أنتما، أنتنّ) و دو صیغه متکلم (أنا، نحن). این ابزار هر فعل را در ماضی، مضارع، مستقبل، نفی، امر و نهی با حرکت‌گذاری کامل و ترجمه فارسی هر صیغه صرف می‌کند.

ماضی استمراری با «کانَ + مضارع» ساخته می‌شود: کانَ یَکْتُبُ = می‌نوشت. ماضی بعید با «کانَ + قَدْ + ماضی»: کانَ قَدْ کَتَبَ = نوشته بود. «کانَ» هم مثل خود فعل برای هر صیغه صرف می‌شود (کُنْتُ أَکْتُبُ = می‌نوشتم).

«لَمْ» بر سر مضارع می‌آید و آن را مجزوم و معنی آن را ماضی منفی می‌کند (لَمْ یَذْهَبْ = نرفت). «لَنْ» مضارع را منصوب و معنی آن را آینده منفی می‌کند (لَنْ یَذْهَبَ = نخواهد رفت). «لا»ی نفی فقط معنی را منفی می‌کند (لا یَذْهَبُ = نمی‌رود) و «لا»ی نهی مضارع مخاطب را مجزوم می‌کند (لا تَذْهَبْ = نرو).

از مضارع مخاطب: حرف «تـ» را برمی‌داریم و آخر فعل را مجزوم می‌کنیم؛ اگر حرف اول ساکن بود، همزه وصل می‌آید (تَکْتُبُ ← اُکْتُبْ، تَجْلِسُ ← اِجْلِسْ). در باب افعال همزه «أَ» می‌آید (أَرْسِلْ). امر چند فعل پرکاربرد بی‌قاعده است: کُلْ، خُذْ، مُرْ.

هشت باب پرکاربرد: افعال (أَفْعَلَ)، تفعیل (فَعَّلَ)، مفاعله (فاعَلَ)، تفعّل (تَفَعَّلَ)، تفاعل (تَفاعَلَ)، انفعال (اِنْفَعَلَ)، افتعال (اِفْتَعَلَ) و استفعال (اِسْتَفْعَلَ). مصدر این باب‌ها قاعده دارد، اما مصدر ثلاثی مجرد سماعی است و باید حفظ شود. در جدول همین صفحه می‌توانید فعل‌ها را بر اساس باب فیلتر کنید.

بله. فعل را با صفحه کلید فارسی و بدون حرکت بنویسید (مثلاً یکتبون یا اکتب)؛ ی و ک فارسی هم پذیرفته می‌شوند. معنی فارسی فعل را هم می‌توانید جستجو کنید.